جلسه 6

[6]

2. [ص 59] سكونى از امام صادق (عليه السلام) از رسول الله (صلى الله عليه و آله) نقل می‌کند که فرمود: طوبى لمن أسلم وكان عيشه كفافا، {خوشا به حال کسی که تسلیم امر الهی بوده، و زندگی‏اش به اندازۀ کفاف باشد}. (الكافي ج 2 ص 140)

فواید كفاف:

1. [ص 64] سعيد بن مسلم از امام زین‌العابدین از پدرش امام حسین از امام علی (عليهم السلام) از رسول الله (صلى الله عليه و آله) نقل می‌کند که فرمود: من رضى من الله بالقليل من الرزق رضي الله منه بالقليل من العمل، {هرکه با رزق اندک از خدا راضی باشد، خداوند از عمل اندک او راضی خواهدبود}. (أمالي الطوسي ج 2 ص 19)

[ص 65] نضر بن قابوس گوید: از امام صادق (عليه السلام) دربارۀ معناى حديث: (من رضي من الله باليسير من الرزق رضي الله منه باليسير من العمل) پرسیدم، فرمود: يطيعه في بعض ويعصيه في بعض، {(عمل اندک بنده) یعنی بعضی از دستورهای خدا را اطاعت و از بعضی سرکشی کند}. (معاني الاخبار ص 260)

2. [ص 64] أبوالدرداء گوید: رسول الله (صلى الله عليه و آله) فرمود: من أصبح معافا في جسده، آمنا في سربه، عنده قوت يومه، فكأنما حيزت له الدنيا. يا ابن جعشم يكفيك منها ما سد جوعتك، ووارى عورتك، وان يكن بيت يكنك فذاك، وان يكن دابة تركبها فبخ بخ، وإلا فالخبز، وما بعد ذلك حساب عليك أو عذاب، {هر که روز را این‌گونه آغاز کرد که بدنش سالم، خانواده و اموالش در امان، و خرجی روز را داشته‌باشد، گویا تمام دنیا از آن اوست. ای فرزند جعشم، از دنیا همین بس که گرسنه نباشی، احساس امنیت کنی، و اگر منزلی داشته‌باشی که پناهت دهد بسیار خوب است، و اگر وسیلۀ نقلیه نیز داشته باشی که چه بهتر، والا همان نان تو را کافی است، و بیش از آن یا حساب دارد و یا عذاب}. (أمالي الطوسي ج 2 ص 42)

دعا برای كفاف:

1. [ص 59] سكونی از امام صادق (عليه السلام) از رسول الله (صلى الله عليه و آله) روایت کرده که فرمود: اللهم ارزق محمدا وآل محمد ومن أحب محمدا وآل محمد العفاف والكفاف، وارزق من أبغض محمدا وآل محمد المال والولد، {خداوندا، محمد و آل محمد، و دوستداران محمد و آل محمد را عفاف (عفت در خوردن و در زناشویی، یا پرهیز از التماس کردن به مردم) و همچنین کفاف عنایت فرما، و دشمنان محمد و آل محمد را اموال و فرزندان (فراوان) عطا فرما}. (الكافي ج 2 ص 140)

مشابه این حديث در کتاب‌های اهل سنت نیز آمده، مثلا صحيح مسلم از پیامبر (صلى الله عليه و آله) نقل می‌کند که فرمود: (اللهم اجعل رزق محمد قوتا)، {خدایا، رزق محمد را به اندازۀ قوت قرار ده} و همچنین فرمود: (اللهم اجعل رزق محمد كفافا)، {خداوندا، رزق محمد را کفاف قرار ده} و در روايتی دیگر آمده: (اللهم اجعل رزق آل محمد قوتا)، {خدایا، رزق آل محمد را قوت قرار ده}.

قرطبى گوید: قوت اندازه‏ای است که بدن را نگه داشته و نیاز را برطرف کند، و كفاف حالت میانه‏ای بین فقر و بی‌نیازی است، که در این حالت هم از آفت های فقر و هم از آفت های بی‏نیازی در امان باشد.

2. [ص 61] إبراهيم بن محمد نوفلی از امام زین‌العابدین (صلوات الله عليه) روایت می‌کند که فرمود: مر رسول الله (صلى الله عليه و آله) براعي إبل فبعث يستسقيه فقال: أما ما في ضروعها فصبوح الحي، وأما ما في آنيتها فغبوقهم، فقال رسول الله (صلى الله عليه و آله): اللهم أكثر ماله و ولده، {رسول الله (صلى الله عليه و آله) از کنار یک چوپان شترها گذشت و فرستاد کسی تا شیر از او بخواهد، او گفت: آنچه در پستان شترهاست برای صبحانۀ روستاست، و آنچه در ظرف ها است برای شام آنان است}.

ثم مر براعي غنم فبعث إليه يستسقيه، فحلب له ما في ضروعها وأكفأ ما في إنائه في إناء رسول الله (صلى الله عليه وآله) وبعث إليه بشاة و قال: هذا ما عندنا، وإن أحببت أن نزيدك زدناك قال: فقال رسول الله (صلى الله عليه وآله): اللهم ارزقه الكفاف، {سپس پیامبر از یک چوپان گوسفندان گذشته کسی را فرستاد تا شیر از او بخواهد، او پستان‌های گوسفندان را دوشید و برای پر کردن ظرف رسول الله (صلى الله عليه و آله) از شیر موجود در ظرف خود اضافه کرد، و یک گوسفند خدمت حضرت فرستاد و گفت: این بود آنچه داشتیم، حال اگر می‌خواهی که بیشتر تقدیم کنیم حاضریم، رسول الله (صلى الله عليه و آله) فرمود: خداوندا، در حد کفاف به او عطا فرما}.

فقال له بعض أصحابه: يا رسول الله دعوت للذي ردك بدعاءٍ عامتنا نحبه، ودعوت للذي أسعفك بحاجتك بدعاء كلنا نكرهه، فقال رسول الله (صلى الله عليه وآله): إن ما قل وكفى خير مما كثر وألهى، اللهم ارزق محمدا و آل محمد الكفاف، {أصحاب به حضرت عرض کردند: یا رسول الله، برای آن شخصی که شما را رد کرد دعایی کردی که همۀ ما آن را دوست داریم، و برای آن یکی که نیاز شما را برطرف کرد چنان دعا کردی که هیچ‌یک از ما آن را دوست ندارد، رسول الله (صلى الله عليه و آله) فرمود: آن مقدار اندکی که کفایت کند بهتر از آن اندازۀ زیادی است که (انسان را از خدا) غافل کند، خدایا رزق محمد و آل محمد را کفاف قرار ده}. (الكافي ج 2 ص 140 و141)

3. [ص 64] أبوهريرة از رسول الله (صلى الله عليه و آله) نقل می‌کند که فرمود: اللهم من أحبني فارزقه الكفاف والعفاف، ومن أبغضني فأكثر ماله وولده، {خدایا، هرکه مرا دوست دارد، رزق او را کفاف و عفاف قرار ده، وهرکه دشمن من است اموال و فرزندان فراوان عطا کن}. (أمالي الصدوق ج 1 ص 132)