جلسه بیست و هشتم

[28]

وَالرَّحْمَةُ الْمَوْصُولَةُ: (وشما رحمت پیوسته اید)، یعنی این رحمت قطع شدنی نیست، پس از هر امامی از آنها امام دیگری است، وهر یک رحمتی برای جهانیان است، همانگونه که پیامبر صلى الله عليه وآله چنین بود.

وَالآيَةُ الْمَخْزُونَةُ: (وشما نشانۀ انباشته اید)، یعنی شما علامت قدرت پروردگارید، ولی معرفت درست آن نگه داشته شده مگر از خواص اوليای آنها، همانگونه که امير المؤمنين عليه السلام فرمود: (ما لله آية أكبر مني)، {خداوند نشانه‏ای بزرگتر از من ندارد}. البته این بدین معنی نیست که ایشان از پیامبر بزرگتر است، بلکه به عنوان نشانۀ خدا با یکدیگر فرقی ندارند.

وَالاَمانَةُ الْمحْفُوظَةُ: (وشما امانت نگاه داشته اید)، در اخبار زیادی آمده است که ولايت آنها امانتی است نگه داشته شده وبر آسمان وزمین عرضه میگردد، واین امانت از هر امامی برای امام بعدی نگه داشته شده، تا در زمان وفات به او تحویل گردد.

1. احمد بن عمر گوید: از امام رضا عليه السلام دربارۀ آیۀ ذیل پرسیدم: “ان الله يأمركم ان تؤدوا الامانات الى اهلها”[1]، {خداوند به شما فرمان می‌دهد که امانتها را به صاحبانش بدهید}، فرمود: (هم الائمة من آل محمد صلى الله عليه وآله وسلم، ان يؤدي الامام الامامة الى من بعده، ولا يخص بها غيره ولا يزويها عنه)، {منظور ائمه از آل محمد صلى الله عليه وآله وسلم اند، که هر امامی باید امامت را به امام بعدی تحویل دهد، به غیر او نداده واز او منحرف نکند}.
2. امام صادق عليه السلام میفرماید: (امر الله الامام الاول ان يدفع الى الامام الذي بعده كل شيء عنده)، {خداوند به امام قبل دستور داده که هرچه نزد او است به امام بعدی تحویل دهد}.

وَالْبابُ الْمُبْتَلى بِهِ النّاسُ: (وشمایید درگاه حقّی که مردم به آن آزموده می‌شوند)،

اشاره به سخن پیامبر صلى الله عليه وآله وسلم است که فرمود: (مثل اهل بيتي مثل باب حطة)، {اهل بیت من مانند درگاه حطه هستند}، يعني درگاهی که خداوند بني اسرائيل را با آن آزموده، که باید در حال سجود وارد آن شوند، وبگویند: (حطة)، یعنی این درگاه سبب ریختن گناهان ما میباشد، گروهی از آنها وارد آن شدند ونجات یافتند، اما گروهی دیگر: “فبدل الذين ظلموا قولا غير الذي قيل لهم”[2]، {اما افراد ستمگر، این سخن را که به آنها گفته شده بود، تغییر دادند}، ولذا هلاک شدند. از اینرو هرکه وارد درگاه پیروی از ائمه شد، نجات یافت وهرکه وارد نشد هلاک گردید.

مَنْ اَتاكُمْ نَجا، وَمَنْ لَمْ يَأتِكُمْ هَلَكَ: آنکه به سوی شما آمد نجات یافت وهرکه نیامد هلاک شد.

نتيجة: اگر انسان بخواهد به خدا برسد بايد پيرو ائمه باشد زيرا آنها خليفه‏های خداوند بر روي زمين اند.

* * *

شش- نتيجۀ اينكه ائمه خليفۀ خدا هستند:

1. آنها به كاملترين شكل تبليغ دين نمودند: نحوۀ کامل تبليغ این است که به سوی خدا، دربارۀ او، برای او، وبه دستور وگفتۀ او باشد، تا انسان ربانی شود، وایمانش کامل گردد، بنا بر این شما ای أئمۀ دين:

اِلَى اللهِ تَدْعُونَ: (مردم را به سوی خدا می‌خوانید)، آن هم با حکمت وموعظۀ حسنه.

وَعَلَيْهِ تَدُلُّونَ: (وبه وجود او راهنمایی می‌کنید)، با معارف وبرهانهای صحیح.

وَبِهِ تُؤْمِنُونَ: (وهمواره در حال ایمان به او هستید)، ايمان حقيقی خالی از هر شائبۀ شرك.

وَلَهُ تُسَلِّمُونَ: (وتسلیم او می‌باشید)، وتمام امور خود را تسلیم او میکنید.

وَبِاَمْرِهِ تَعْمَلُونَ: (وبه فرمانش عمل می‌کنید)، که امری جز امر او واراده‏ای جز ارادۀ او ندارید.

وَاِلى سَبيلِهِ تُرْشِدُونَ: (وبه راهش ارشاد می‌نمایید)، تمام خلق را به صراط مستقيم او هدایت میکنید.

وَبِقَوْلِهِ تَحْكُمُونَ: (وبه گفته‌اش داوری می‌کنید)، نه با رای واستحسان وقياس.

2. هيچگونه هدايتي جز با پيروي از آنها صورت نميگيرد:

سَعَدَ مَنْ والاكُمْ، وَهَلَكَ مَنْ عاداكُمْ: هرکه شما را دوست داشت خوشبخت شد، وهرکه شما را دشمن داشت به هلاکت رسید.

وَخابَ مَنْ جَحَدَكُمْ: (وهر که شما را انکار کرد زیانکار شد)، یعنی کسی که امامت شما نپذیرفت.

وَضَلَّ مَنْ فارَقَكُمْ: (وهرکه از شما جدایی نمود گمراه گشت)، احتمالا منظور مستضعفينی است که ناصبی نبوده، ودوری کردن آنها از روی دشمنی نیست، وعاقبت آنها وابسته به ارادۀ خدا است، آیا عقاب کند یا ببخشد.

وَفازَ مَنْ تَمَسَّكَ بِكُمْ: هرکه به شما تمسّک جست به رستگاری رسید.

وَاَمِنَ مَنْ لَجَاَ اِلَيْكُمْ: (وهرکه به شما پناه آورد ایمنی یافت)، هرکه با اعتقاد، پیروی وشفاعت طلبی، به شما پناه آورد، ایمن از عذاب وغضب خداوند گردید.

وَسَلِمَ مَنْ صَدَّقَكُمْ: (کسی که شما را تصدیق نمود سالم ماند)، تصدیق به امامت سبب سلامتی در دین است.

وَهُدِىَ مَنِ اعْتَصَمَ بِكُمْ: (وهرکه به شما متوسل شد هدایت یافت)، ولذا در آمده است که منظور از ریسمان خدا در آیۀ (وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِيعًا وَلَا تَفَرَّقُوا)[3]، {وهمگی به ریسمان خدا چنگ زنید، وپراکنده نشوید}، ائمه اند.

3. جز پيروان آنها كسي نجات نمي يابد:

مَنِ اتَّبَعَكُمْ فَالْجَنَّةُ مَأواهُ، وَمَنْ خالَفَكُمْ فَالنّارُ مَثْوايهُ: کسی که از شما پیروی کرد بهشت جای او است، وهرکه با شما مخالفت ورزید آتش جایگاه او است.

وَمَنْ جَحَدَكُمْ كافِرٌ: (هرکه منکر شما شد کافر است)، کسی که منكر امامت آنها باشد کفر نعمت کرده، واین نعمت بزرگ الهی همان ولايت أئمۀ اهل بيت عليهم السلام است، که خداوند آن را برای امت رسول الله خواسته است.

وَمَنْ حارَبَكُمْ مُشْرِكٌ: (وهر که با شما جنگید مشرک است)، پیامبر صلى الله عليه وآله وسلم میفرماید: (يا علي حربك حربي)، {جنگ با تو، جنگ با من است}، وهرکه با رسول الله بجنگد در واقع با خدا جنگیده وهمانند مشرک میباشد.

وَمَنْ رَدَّ عَلَيْكُمْ فى اَسْفَلِ دَرْك مِنَ الْجَحيمِ: وهر که شما را ردّ کرد، در پست‌ترین جایگاه از دوزخ است.

اَشْهَدُ اَنَّ هذا سابِقٌ لَكُمْ فيما مَضى، وَجارٍ لَكُمْ فيما بَقِيَ. گواهی می‌دهم که این شأن ومقام درگذشته برای شما پیشی داشته، وبرایتان در آیندۀ زمان جاری میباشد

نتيجة: آنها دعوت كنندگان واقعي به سوي خداوند اند، پس هركه آنها را پذيرفت نجات يافت وهركه ايشان را رد كرد هلاك گرديد.@

* * *

[1]. سورة النساء: آية 58.

[2]. سورة البقرة: آية 59.

[3]. سورة آل عمران: آية 103.